Girişimcilik dünyası dışarıdan bakıldığında büyük başarı hikayeleri ve hızlı büyüme rakamlarıyla parlasa da madalyonun diğer yüzünde yüksek başarısızlık oranları yer alır. Yeni bir iş kurmak, belirsizliklerle dolu bir denizde yol almak gibidir ve bu yolculukta yapılan hatalar genellikle telafisi zor finansal kayıplara yol açar. Bir startupın batma nedeni çoğu zaman fikrin kötülüğü değil, o fikrin hayata geçirilme sürecindeki stratejik yanlışlardır. Hayalleri gerçeğe dönüştürmek için sadece tutku yetmez; rasyonel kararlar ve pazarın gerçeklerine dayanan bir uygulama planı gerekir.
Pazar İhtiyacını Yanlış Analiz Etmek
Startup dünyasında başarısızlığın bir numaralı sebebi, pazarın aslında ihtiyaç duymadığı bir ürünü üretmektir. Girişimciler bazen kendi buldukları çözüme o kadar aşık olurlar ki, “İnsanlar bunu gerçekten istiyor mu?” sorusunu sormayı unuturlar. Sadece sizin için sorun olan bir durum, genel kitle için bir sorun olmayabilir.
Pazar doğrulaması (validation) yapmadan büyük yatırımlara girmek, boş bir havuza atlamakla eşdeğerdir. Ürünü geliştirmeden önce potansiyel müşterilerle konuşmak, anketler yapmak ve minimum uygulanabilir ürün (MVP) ile pazarı test etmek, bu hatadan korunmanın en etkili yoludur. Talep görmeyen bir ürünü dünyanın en iyi pazarlama stratejisiyle bile uzun süre ayakta tutamazsınız.
Yanlış Ortak ve Ekip Seçimi
Bir startupın en değerli varlığı sahip olduğu sermaye değil, insan kaynağıdır. Özellikle başlangıç aşamasında sadece arkadaşlık ilişkilerine dayanarak ortak seçmek, ileride fikir ayrılıkları yaşandığında girişimin kilitlenmesine neden olur. Ortakların birbirini kopyası olması yerine, birbirini tamamlayan yeteneklere sahip olması gerekir. Örneğin; bir taraf teknik işlerde uzman iken diğer tarafın satış ve pazarlama konusunda güçlü olması dengeyi sağlar.
Aynı durum çalışan seçimi için de geçerlidir. Startup kültürü, kurumsal hayattan çok farklı bir esneklik ve adanmışlık gerektirir. Sadece maaş odaklı ve vizyonu paylaşmayan bir ekip, zorluklarla karşılaşıldığında gemiyi ilk terk edenler olacaktır. Yanlış bir “ilk 5 çalışan” seçimi, şirketin kültürünü daha başlamadan bozabilir ve operasyonel verimliliği yok edebilir.
Nakit Akışını Kontrol Edememek ve Hızlı Harcama
Paranın bitmesi, bir startup için yolun sonu demektir. Birçok girişimci, yatırım aldıkları ilk anda sanki sonsuz bir kaynağa sahipmiş gibi lüks ofisler, gereksiz yazılımlar ve aşırı personel alımıyla parayı tüketir. “Burn rate” denilen aylık nakit tüketim hızının, gelirlerle veya yeni yatırım turuyla dengelenememesi felaketle sonuçlanır.
Finansal disiplin, startupın her aşamasında korunmalıdır. Gelir gelmeye başlamadan yapılan her kuruş harcama, şirketin ömründen çalınan bir süredir. Nakit akış tablolarını günlük olarak takip etmemek, gelecekteki ödemeleri öngörememek ve kârlılığa odaklanmak yerine sadece büyümeye odaklanmak, startupları iflasın eşiğine getiren klasik finansal hatalardır.
Geri Bildirimlere Kapalı Olmak ve Pivot Edememek
Girişimcilikte esneklik, hayatta kalmanın anahtarıdır. Bazı kurucular, ürünlerine gelen olumsuz eleştirileri kişisel bir saldırı olarak algılayıp stratejilerini değiştirmekte direnirler. Oysa müşteriden gelen her negatif geri bildirim, ürünü mükemmelleştirmek için bir fırsattır.
Eğer pazar sizin sunduğunuz yöntemi kabul etmiyorsa, iş modelini değiştirmekten (pivot) korkmamalısınız. Dünyanın en büyük teknoloji şirketlerinin çoğu, ilk başladıkları işten çok daha farklı bir noktada başarıyı yakalamışlardır. Fikre saplanıp kalmak ve piyasa gerçeklerine göz yummak, startupın yavaş ve acılı bir şekilde yok olmasına zemin hazırlar.
Pazarlama ve Satış Süreçlerini İhmal Etmek
“İyi bir ürün kendini satar” düşüncesi, startup dünyasındaki en büyük yanılgılardan biridir. Harika bir teknoloji geliştirmiş olsanız bile, kimsenin haberi yoksa o ürünün hiçbir değeri yoktur. Mühendislik odaklı kurucular genellikle satış ve pazarlamayı “ikinci plan” olarak görürler, ancak büyümenin motoru bu süreçlerdir.
Ürün geliştirme ile pazarlama eş zamanlı yürümelidir. Müşteri edinme maliyetini (CAC) hesaplamamak ve hangi kanalların daha verimli olduğunu test etmemek, reklam bütçesinin boşa gitmesine neden olur. Satış odaklı bir kültürün olmadığı bir startup, ne kadar iyi bir ürüne sahip olursa olsun nakit akışı yaratmakta zorlanacaktır.
Hukuki ve Finansal Altyapıyı Hafife Almak
Başlangıçta her şeyin sözlü anlaşmalarla yürüyeceğine inanmak, işler büyüdüğünde büyük davalara ve hak kayıplarına yol açar. Ortaklık sözleşmeleri, fikri mülkiyet haklarının korunması, kullanıcı sözleşmeleri ve vergi yükümlülükleri gibi konular, bir startupın temel direkleridir.
Bu hukuki süreçleri “sonra hallederiz” diyerek ertelemek, ileride büyük yatırımcıların kapısından dönmenize veya şirketin elinizden kayıp gitmesine neden olabilir. Profesyonel bir destek almadan atılan her imza, gelecekte ayağınıza dolanacak bir prangaya dönüşebilir. Sağlam bir temel üzerine inşa edilmeyen binalar gibi, hukuki altyapısı zayıf girişimler de ilk sarsıntıda yıkılır.
Bu bilgi amaçlı bir yazıdır. Kesinlikle yatırım tavsiyesi değildir.
