Ana içeriğe atla
22 Kasım 2026, Pazarİstanbul 16°Az bulutlu AKŞAM'A1:59
Para Kazanmak

COP31 Başkanı Kurum: Para var ama hazır proje olmadığı için kullandıramıyoruz

Murat Kurum, iklim projeleri için kaynak bulunduğunu ama uygulanabilir proje eksikliği yüzünden kullanılamadığını söyledi. Örtü Karar, fosil yakıt ve finansman soruları da yanıtlandı.

, İstanbul

COP31 Başkanı Kurum: Para var ama hazır proje olmadığı için kullandıramıyoruz

Antalya’da düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi’nin 31. Taraflar Konferansı’nın (COP31) 11. gününde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ve COP31 Başkanı Murat Kurum basın toplantısı yaptı. Ardından yerli ve yabancı gazetecilerin sorularını yanıtladı. Kurum’un en çok vurguladığı konu, iklim için ayrılan paranın projesizlik yüzünden kullanılamaması oldu.

Kurum, AB temsilcileriyle yaptıkları görüşmelere değinerek şunu söyledi: Para var ama hazır ve uygulanabilir proje olmadığı için kullandırılamıyor. Azaltım ya da uyum alanında proje bulunmuyor. Daha önceki COP’larda verilen taahhütlerin bile gerçekleşmediğini, gerçekleşseler bile 1,5 derece hedefi için yeterli olmayacağını ekledi. Bu soruna karşı Türkiye’nin iki mekanizma kurduğunu anlattı:

  • İklim Uygulama Köprüsü: Az gelişmiş ülkelerde yeşil dönüşümün önünü açmayı amaçlıyor.
  • SURFF (Sürdürülebilir Kentsel Dirençlilik Finansman Faaliyeti): Yerel yönetimlerin iklime uyumunu güçlendirecek. Ulaşım, altyapı, kanalizasyon ve üst yapıda doğru projenin doğru finansmanla yönetilmesini hedefliyor.

Kurum, ikisinin de Örtü Karar metninde yer aldığını belirtti.

Örtü Karar ve fosil yakıt tartışması

Kurum, Örtü Karar Taslağı’nın “Antalya Mutabakatı” adıyla COP tarihine geçmesini istediklerini söyledi. Metnin son hali olmadığını, gelen görüşleri dinleyip tüm gruplarla görüşmeye devam edeceklerini anlattı. Uzlaşılan metni ertesi gün Genel Kurul’da ilan etmek istediklerini söyledi. Bir gece önce yaklaşık 5 saat süren Divan Toplantısı’nda bakanların beklentilerini, önceliklerini ve endişelerini dinlediklerini, bunları taslağa yansıtmaya çalıştıklarını ifade etti.

Fosil yakıtın karar metninde yer alıp almayacağı sorulunca Kurum, önceki COP’larda alınan kararları yeniden tartışmaya açmadıklarını söyledi. Fosil yakıtlardan uzaklaşma hedefinin COP28’de Dubai’de konduğunu hatırlattı. COP31 Başkanlığı’nın 35’e 35 elektrifikasyon hedefine dikkat çekti: Elektriğin 2035’te küresel kullanımda yüzde 35’e ulaşması, fosil yakıttan uzaklaşmayı gerektirir. Kurum’a göre pusula Paris Anlaşması’nın 1,5 derece hedefi. Antalya Mutabakatı ve Örtü Karar hayata geçerse emisyonların yaklaşık yüzde 30 azalacağını söyledi.

Güneş enerjisinin maliyetine de değinen Kurum, 1 megavatlık güneş paneli yatırımının üç yıl önce milyon dolar düzeyindeyken şimdi 300-400 bin dolara indiğini, yenilenebilir enerji maliyetinin fosil yakıtın neredeyse yarısı olduğunu belirtti. Hiçbir ülkenin zorla dönüşüme itilemeyeceğini, dönüşümü fırsat olarak görenlerin büyüdüğünü söyledi.

Bir yabancı gazeteci, en çok emisyon salan ABD ve Çin’in zirvede yer almadığını eleştirdi. Kurum, Çin Devlet Başkan Yardımcısı’nın ve birçok bakanın katıldığını, Çin’in müzakere heyetleriyle yoğun biçimde çalıştığını söyledi. ABD tarafında ise Amerikan Ticaret Odası’nın iş dünyasıyla birlikte çalıştığını ve en çok emisyon üreten şirketlerin katkı için irade ortaya koyduğunu anlattı.

Uyum finansmanına ilişkin olarak Küçük Ada Devletleri’nin artırım talebinin metne girdiğini söyledi. Gelişmiş ülkelerin verdikleri sözü hızla yerine getirmesi ve uyum finansmanını artırması da metinde yer alıyor. Finansmanın hangi tarihten itibaren 3 katına çıkacağı konusunda ise tartışma sürüyor. Kurum, bunu netleştirmek için sekretaryaya görev verdiklerini, sekretaryanın başlangıç tarihini bildireceğini ve konunun en kısa sürede karara bağlanacağını belirtti.

Finans kuruluşlarıyla yapılan görüşmelere de değinen Kurum, zirvede birçok anlaşma imzalandığını söyledi. Örnek olarak Çin Ulusal Enerji İdaresi ile ve Suudi Arabistan’la iletim altyapısını da kapsayan 3 bin megavatlık yatırımı gösterdi.

Paylaş