İran, ABD ile gerilimi düşürmek için Pakistan üzerinden yeni bir barış teklifi sundu. Washington, öneriye temkinli yaklaştı ve nükleer şartını yineledi.
İran, ABD ile tırmanan gerilimi azaltmak amacıyla Pakistan aracılığıyla Washington’a yeni bir barış önerisi sundu. Bu diplomatik hamle, İran Dışişleri Bakanı Arakçi’nin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile St. Petersburg’da görüşmesi öncesinde Pakistan ve Umman’da gerçekleştirdiği yoğun temasların ardından geldi. Öneri, Hürmüz Boğazı ve bölgesel güvenlik garantilerine odaklandı. ABD Beyaz Saray Sözcüsü Olivia Wales, nükleer silahlanmayı önleyici bir anlaşma dışındaki hiçbir teklifi kabul etmeyeceklerini belirtti.
Tahran, Washington ile 11 Nisan’dan bu yana doğrudan yapılan görüşmelerden sonuç alınamamasının ardından Pakistan’ı aracı olarak kullanıyor. Bakan Arakçi, İslamabad’da Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, Başbakan Yardımcısı İshak Dar ve Ordu Komutanı Asım Münir ile bir araya geldi. İranlı Bakan, önceki turdaki ilerleme eksikliğini ABD’nin “aşırı taleplerine” bağladı.
Muskat’taki temaslarda nükleer konular dışarıda bırakıldı. Görüşmeler, Hürmüz Boğazı’nın güvenliği ve bölgesel işbirliği çerçevesine yoğunlaştı.
ABD Başkanı Donald Trump, nükleer müzakerelerin ertelenmesi teklifine sıcak bakmadığını gösterdi. Başkan Trump, nükleer silah şartı yerine getirilmediği sürece herhangi bir görüşmenin anlamı olmayacağını ifade etti. Beyaz Saray, önerinin içeriğine dair bir doğrulama yapmaktan kaçındı.
Dışişleri Bakanı Arakçi, son üç gün içinde Katar, Suudi Arabistan, Mısır ve Fransa dışişleri bakanlarıyla telefon görüşmeleri yaptı. Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman bin Casim Al Sani, deniz yollarının baskı aracı olarak kullanılmaması gerektiğini vurguladı.
Bölgedeki Körfez ülkeleri, Hürmüz Boğazı’nın kapalı olmasından dolayı enerji ihracatında büyük darbe aldı. Bu ülkeler, deniz güvenliğini ve Boğaz’ın açılmasını öncelikleri arasına aldı.
Uzmanlar, Tahran’ın bu yoğun diplomatik çabasının 2015 nükleer anlaşmasının (JCPOA) çöküşünden dersler içerdiğini belirtiyor. İran, bölgesel destek arayarak diplomatik izolasyonu kırmayı hedefliyor.
Rusya’nın müzakerelerdeki varlığı, nükleer anlaşmadaki teknik rolü ve Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’ndeki veto yetkisi nedeniyle önem taşıyor. Görüşmelerde İran’ın zenginleştirilmiş uranyum stoklarının Rusya’ya devredilmesi gibi konular da gündeme geldi.
Başkan Trump, 1973 tarihli Savaş Yetkileri Yasası uyarınca, dokuzuncu haftasına giren İran askeri operasyonlarına devam etmek için 1 Mayıs’a kadar kongre onayı almak zorunda. Cumhuriyetçilerin bir kısmı Trump’a destek verse de, bazı üyeler bu desteğin 60 günlük süreyi aşmayacağını dile getirdi. Bu süreçte 1 Mayıs, Trump’ın Mayıs ortasındaki Çin ziyareti ve yaklaşan Hac mevsimi gibi kritik tarihler yaklaşıyor.
Yorum Yap