Bakan Mehmet Şimşek, TRT Haber’de küresel arz şokunu ve Türkiye’ye etkilerini değerlendirdi. Şimşek, mevcut durumun 1970’lerden bu yana en büyük şok olduğunu belirtirken, Eşel Mobil sistemiyle pompa fiyatlarındaki artışın önüne geçildiğini açıkladı.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, TRT Haber’de katıldığı programda küresel ekonomiyi etkileyen arz şokunu ve Türkiye’ye yansımalarını değerlendirdi. Şimşek, mevcut durumun 1970’lerden bu yana yaşanan en büyük şok olduğunu belirtti.
Şimşek, Hürmüz Boğazı’ndan geçen sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG), petrol, nafta ve gübre gibi ürünlerin arzının küresel ekonomide ciddi bir şok etkisi yarattığını vurguladı. Bu durumun, enerji fiyatları başta olmak üzere birçok emtia fiyatında önemli artışlara neden olduğunu söyledi.
Küresel Enflasyon ve Finansal Koşullar Üzerindeki Etkiler
Bakan Şimşek, arz şokunun en önemli etki kanalının enflasyon olduğunu açıkladı. Küresel emtia fiyatlarındaki artışın, özellikle enerji ve petrolden türetilen ürünlerin fiyatlarında dramatik yükselişlere yol açtığını belirtti. Brent petrolün savaş öncesine göre %57, Avrupa’da doğalgaz fiyatlarının %44 arttığını, üre gübresinde %120, jet yakıtında ise %130’un üzerinde artış yaşandığını ifade etti. Bu durumun küresel enflasyonu yükselteceğini ve finansal koşullarda sıkılaşmaya neden olacağını söyledi.
Ticaret ve Büyüme Üzerindeki Riskler
Şimşek, tedarik zincirlerindeki kırılmalar ve enerji arz güvenliğindeki sıkıntıların ticareti olumsuz etkilediğini kaydetti. Uluslararası Para Fonu (IMF) tarafından sunulan senaryolara atıfta bulunarak, petrol fiyatlarının yüksek seyretmesi durumunda küresel büyümenin %2 veya altına inebileceği riskine dikkat çekti. Dünya ortalama enflasyonunun %5-6 aralığına yükselebileceğini belirtti.
Türkiye’nin Enerji Arz Güvenliği ve Eşel Mobil Sistemi
Türkiye’nin enerji arz güvenliği konusunda bir sorun yaşamadığını belirten Şimşek, Cumhurbaşkanlığı liderliğinde son 20-25 yılda enerji tedarikinin çeşitlendirildiğini söyledi. Bu sayede Türkiye’nin Hürmüz Boğazı’na olan bağımlılığının düşük seviyede kaldığını ve petrol, doğalgaz ve jet yakıtı tedarikinde bir sıkıntı yaşanmadığını açıkladı.
Bakan Şimşek, küresel petrol fiyatlarındaki artışın pompa fiyatlarına yansımasını önlemek amacıyla uygulanan Eşel Mobil sistemi hakkında bilgi verdi. Bu sistemle, akaryakıt ürünlerindeki maktu özel tüketim vergisinden feragat edilerek vatandaşların üzerindeki yükün %75 oranında azaltıldığını belirtti. Eşel Mobil olmasaydı mazotun yaklaşık 90 lira, benzinin ise yaklaşık 79 lira olacağını ancak mevcut durumda mazotun 73 lira, benzinin ise 65 lira civarında sunulduğunu söyledi.
Eşel Mobil Sisteminin Maliyeti ve Gerekçeleri
Eşel Mobil sisteminin ilk 2 ayda bütçeye yaklaşık 90 milyar lira (2 milyar dolar) maliyeti olduğunu ifade eden Şimşek, yılın tamamında bu rakamın 600 milyar lirayı (13-14 milyar dolar) bulabileceğini söyledi. Bu fedakarlığın temel nedenlerinin vatandaşın alım gücünü korumak, enflasyonist baskıyı sınırlamak ve iş dünyasının rekabet gücünü desteklemek olduğunu belirtti. Bakan Şimşek, bütçe disiplini ve kamu tasarrufu sayesinde bu adımı atabildiklerini sözlerine ekledi.
Yorum Yap