Sosyal medyanın etkisiyle artan protein tüketimi trendi, uzmanlar tarafından ‘masum’ bulunmuyor. Prof. Dr. Elvan Yılmaz Akyüz, aşırı ve tek tip protein tüketiminin risklerini ve günlük ihtiyacı açıkladı.
Sosyal medyanın etkisiyle son dönemde artan protein tüketimi trendi, ‘Ne kadar protein, o kadar sağlık’ algısını güçlendiriyor. Birçok kişi daha enerjik ve fit olmak için öğünlerine bilinçsizce daha fazla protein ekliyor. Ancak uzmanlar, bu yaygın alışkanlığın sanıldığı kadar masum olmayabileceği konusunda uyarıyor.
Vücudun gerçek ihtiyaçlarının önüne geçen bu algı, aşırı protein tüketiminin olası sağlık sorunlarını beraberinde getirebileceği endişesini doğuruyor. Bu durum, proteinin sağlığa etkileri ve günlük ihtiyaçlar hakkında detaylı bilgi edinilmesini gerektiriyor.
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Toplum Beslenmesi Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Elvan Yılmaz Akyüz, proteinin yaşam için elzem bir besin öğesi olduğunu vurguladı. Proteinlerin vücudun yapı taşı olduğunu belirten Prof. Dr. Akyüz, büyüme, gelişme, doku onarımı ve bağışıklık sistemi için proteinin kritik önem taşıdığını ifade etti.
Günlük protein alımının miktarının önemli olduğunu, ancak miktarı kadar proteinin hangi kaynaktan sağlandığının da büyük önem taşıdığını belirtti. Prof. Dr. Akyüz, “Proteinin miktarı kadar nereden sağladığınız da önemli. Günlük protein eksikliğini gidermemiz adına her öğünde tüketmemiz önemli. Ama hangi kaynağı tüketiyoruz? Hayvansal protein mi yoksa bitkisel protein mi?” sorusunu sordu.
Sadece tek tip protein kaynağına yönelmenin pek çok soruna yol açabileceğini söyleyen Prof. Dr. Akyüz, hayvansal proteinlerin aşırı tüketiminin kalp damar hastalıkları ve bazı kanser türlerinin riskini artırabileceğini belirtti. Lif tüketiminin azalmasıyla bağırsak problemlerinin ortaya çıkabileceğini ve bağışıklık sisteminin olumsuz etkilenebileceğini ekledi.
Aşırı protein tüketiminin böbrekler üzerindeki yükünü artırarak mevcut rahatsızlıkları kötüleştirebileceğini dile getiren Prof. Dr. Akyüz, proteinlerin karaciğerde metabolize olması nedeniyle karaciğeri de yorabileceğini ve altta yatan bir hastalık varsa riski artırabileceğini açıkladı.
Prof. Dr. Akyüz, hayvansal proteinlerin yanı sıra bitkisel protein kaynaklarının da beslenmede yer alması gerektiğini vurguladı. Nohut, kuru fasulye, yeşil mercimek gibi bitkisel proteinlerin tahıllarla birlikte tüketildiğinde biyoyararlanımının arttığını söyledi. Yağlı tohumlar, fındık, fıstık, ceviz ve badem gibi kuruyemişlerin de önemli protein kaynakları olduğunu belirtti.
Sağlıklı yetişkinler için günlük kilogram başına 1.2 ila 1.6 gram protein tüketiminin yeterli olduğunu belirten Prof. Dr. Akyüz, büyüme çağındaki çocuklar için bu miktarın kilogram başına 2-2.5 grama çıkabileceğini ifade etti. Sporcular veya özel hastalık durumlarında bu miktarın değişkenlik gösterebileceğini sözlerine ekledi.
Diyet yapanların kas kaybını önlemek amacıyla her öğünde proteine yer vermesi gerektiği ancak bunun sadece hayvansal proteinlerle olmaması gerektiğini vurguladı. Prof. Dr. Akyüz, “Sadece protein alacağım diye her öğünde yumurta, kırmızı et, tavuk, balık tüketiyorsanız bu daha fazla sağlık riski oluşturacaktır. Bitkisel protein kaynaklarıyla öğünlerimizi dengelememiz gerekir” uyarısında bulundu.
Proteinli yoğurt ve içeceklerin günlük protein alımı aşılmadığı sürece kullanılabileceğini belirten Prof. Dr. Akyüz, spor yapanlar için proteinin kıymetli olduğunu ancak beslenmedeki yoğurdun tamamının proteinli yoğurttan karşılanmasının yanlış olacağını söyledi. Yeterli protein alınıyorsa protein tozu kullanımına da dikkat edilmesi gerektiğini, gereksiz destekten kaçınılması gerektiğini ekledi.
Kronik hastalığı bulunanların aşırı proteine karşı daha dikkatli olması gerektiğini belirten Prof. Dr. Akyüz, karaciğer hastalarında aşırı proteinin amonyak birikimine ve bilinç değişikliklerine yol açabileceğini, gut hastalarında ise ürik asit artışına neden olabileceğini açıkladı. Yaşlıların da böbrek fonksiyonlarına ve su tüketimlerine dikkat ederek aşırı protein tüketiminden kaçınması gerektiğini sözlerine ekledi.
Yorum Yap