Yetersiz çene kemiğine sahip hastaların implant sürecinde bilmesi gereken ayrıntılar

Çene kemiğinde erime veya yoğunluk kaybı bulunan kişiler için implant tedavisi, problemin kaynağının doğru tespit edilmesiyle yeni cerrahi çözümlere kavuşmaktadır. Kemik dokusunun miktarı ile hücresel sıklığı farklı biyolojik kavramlar olduğundan, genel bir kemik erimesi tanısı yerine hekimler tarafından hacim ve yoğunluk parametreleri ayrı ayrı incelenir. Böylece hastanın mevcut anatomisine en uygun yöntem seçilerek kemik desteği yeniden kurgulanır.

Bazı kişilerde kemik yüksekliği standart bir implant için kafi gelirken doku çok süngerimsi ve gevşek olabilir. Kimi durumlarda ise kemik oldukça sert olmasına karşın hacimsel olarak ince kalabilir. İmplant tedavisine ilişkin genel bilgiler Ekiz Clinic platformunda paylaşılmaktadır. Tedavi masasına oturmadan önce bu dinamikleri bilmek hastaların süreci çok daha rahat kavramasını sağlar.

Çene kemiğinin yoğunluk sınıflaması ve klinik etkileri

Hastaların çene kemiği, dıştaki kompakt kortikal tabakanın kalınlığı ve içteki gözenekli süngerimsi yapının yoğunluğuna göre D1 ile D4 arasında derecelendirilir. D1 en sert, D4 ise en gevşek yapıyı temsil eder ve rakam büyüdükçe implantın kemiğe mekanik olarak tutunması güçleşir:

• D1 Sınıfı: Çoğunluğu yoğun kortikal kemikten meydana gelen yapı, sıklıkla alt çenenin ön bölgesinde bulunur.
• D2 Sınıfı: Kalın bir kortikal katman ve sıkı süngerimsi dokudan oluşur, alt çene ile üst çenenin ön kısımlarında yaygındır.
• D3 Sınıfı: İnce kortikal tabaka ve gevşek süngerimsi doku içerir, ağırlıklı olarak üst çenede görülür.
• D4 Sınıfı: Oldukça ince kortikal yapı ve çok seyrek süngerimsi alanlardan ibarettir, üst çenenin arka bölgelerinde yer alır.

Bu anatomik sınıflandırma genel bir harita sunar. Bireylerin çenesindeki farklı diş boşluklarında kemik kalitesi değişebileceğinden her implant bölgesi bağımsızca değerlendirilir. Zayıf kemik olarak tanımlanan olgular genelde D3 ve D4 seviyesindedir. Üst çene arka azılar bölgesinde hem kemik kalitesinin düşüklüğü hem de sinüs boşluğunun sarkması bu alanı tedavide en hassas bölge haline getirir.

Tomografik analiz ve muayenede araştırılan kriterler

İleri üç boyutlu görüntüleme yöntemleri, kemik dokusunun enini, boyunu ve etraftaki kritik anatomik oluşumları net bir şekilde gösterir. Alt çenede sinir kanalı, üst çenede sinüs tabanı derinliği implant boyutunu belirleyen sınırlardır. Hekim tomografiyle kemiğin durumunu inceler, ancak kesin sertlik seviyesi cerrahi frez ile kemik yuvası hazırlanırken ortaya çıkar.

Çekim sonrasında dişsiz kalan alanlar zaman içinde fonksiyon görmediği için kemik erimesi hızlanır. Şeker hastalığı, sigara tüketimi, sistemik osteoporoz tedavileri ve geçmişteki dişeti enfeksiyonları hekimin planlamasını doğrudan şekillendirir. Bu nedenle hastaların muayeneye giderken kullandıkları ilaçları ve geçmiş tedavi raporlarını hekime eksiksiz iletmesi gerekir.

Düşük yoğunluklu kemikte mekanik tutunmayı artırma yolları

İmplantın yerleştirildiği ilk anda kemiğe sıkıca tutunması, yani primer stabilite elde edilmesi tedavinin temelidir. Zayıf kemik dokusunda bu tutunmayı güvenceye almak için standart yordamların dışına çıkılarak çeşitli klinik çözümlere gidilir:

• İmplant çapından daha dar bir yuva açılarak implantın kemiği yana doğru sıkıştırmasının sağlanması
• Osseodensifikasyon tekniğiyle kemiği kesip atmak yerine duvarlara doğru iterek yoğunluğu artıran özel frezlerin kullanılması
• Düşük yoğunluktaki kemiğe tutunacak özel yiv ve gövde morfolojisine sahip implantların uygulanması
• Üst yapı porselen dişin takılma süresinin kemikleşme hızına göre ileri bir tarihe ötelenmesi

Bu klinik metotların güvenilirlik dereceleri araştırılmaktadır. Yuvanın dar hazırlanmasının tutunma torkunu artırdığı bilinse de uzun dönemli takipleri kısıtlıdır. Osseodensifikasyon yönteminin de ilk tutunmayı güçlendirdiği gösterilmiştir, ancak mevcut araştırmaların çoğu kısa vadelidir ve koşulları farklıdır. Tek bir yöntem her hasta için kesin çare olarak sunulamaz.

Mekanik tutunmayı artırmak adına yuvayı aşırı dar tutmak kemik hücrelerinde dolaşımı bozabileceğinden kuvvet dengesi iyi ayarlanmalıdır. Hekim direncin durumuna göre protez aşamasına geçişi erteler ya da implantı dişeti altına gömerek yük almadan iyileşmesini bekler.

Hacim eksikliklerinde cerrahi greftleme ve iyileşme yönetimi

Sorunun hacim kaynaklı olduğu vakalarda kemik artırma operasyonları gereklidir. Üst çene arkada dikey mesafe azaldığında sinüs lifting ile sinüs zarı yükseltilip kemik tozu konur. Genişliğin az olduğu çene kemiklerinde greftleme yapılarak kalınlık sağlanır, tamamen dişsiz çenelerde ise açılı implantlar vasıtasıyla mevcut hacimden optimum düzeyde yararlanılır.

Zayıf kemiğin implantla kaynaması zaman isteyen biyolojik bir süreçtir. İlave kemik tozu uygulanan hastalarda bekleme süresi daha uzun tutulur. Kimi vakada kemik tozu ile implant eş zamanlı yapılırken kimi durumda önce kemiğin olgunlaşması beklenir. Hastaların sigarayı bırakması ve ağız hijyenine dikkat etmesi tedavinin kalıcılığını doğrudan belirler.