Türkiye-İtalya İlişkilerinde Tarih, Ticaret ve Bilim Diplomasisi İstanbul’da Buluştu

TÜBA Konsey Üyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi’nin eski rektörü Prof. Dr. İsmail Koyuncu, İstanbul’da Palazzo di Venezia’da düzenlenen “Türkiye-İtalya Ekonomik ve Ticari İlişkileri: Tarihsel Perspektif” başlıklı etkinliğe TÜBA Başkanı Prof. Dr. Muzaffer Şeker adına katıldı. Programın açılışında İtalya’nın Ankara Büyükelçisi Giuseppe Manzo ile Prof. Dr. İsmail Koyuncu protokol konuşmaları yaptı.

Ortak tarihin izleri

Koyuncu, iki ülke arasındaki ilişkilerin bugünkü diplomatik temaslar ve ticari anlaşmalarla sınırlı olmadığını, Akdeniz’in ortak tarihine, yüzyıllar boyunca gelişen ticaret ağlarına ve kültürel etkileşimlere dayanan çok katmanlı bir geçmişe sahip olduğunu belirtti. Osmanlı dönemindeki kapitülasyonlardan 19. yüzyıldaki ticari ve finansal bağlara, 20. yüzyılın siyasi ve ekonomik dönüşümlerinden günümüz iş birliklerine uzanan tarihsel gelişimi vurguladı.

Koyuncu, 1963 yılında Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında imzalanan Ankara Anlaşması’nı bu ilişkilerin gelişiminde önemli dönüm noktalarından biri olarak niteledi. Bugün iki ülkenin sanayi, enerji, ulaştırma, savunma sanayii, teknoloji, turizm, bilimsel araştırma ve inovasyon gibi birçok alanda iş birliği yaptığını ifade etti.

Bilimsel iş birliği ve bilim diplomasisi

Konuşmasında TÜBA tarafından yayımlanan “İtalyan Elçilerinin Raporları (1512-1789)” adlı eseri de katılımcılarla paylaşan Koyuncu, Venedik ve Vatikan arşivlerinde korunan tarihi belgelere dayanan bu çalışmanın Osmanlı-İtalyan ilişkilerinin siyasi, ekonomik, sosyal ve kültürel boyutlarına ışık tuttuğunu söyledi.

Koyuncu, Roma’da katıldığı ve Avrupa Birliği destekli Water4All projesine de değindi. Projede atık suyun geri kazanımı ve uzun vadeli etkileri üzerine araştırmalar yapıldığını belirten Koyuncu, İtalyan ortaklarla yeni proje önerileri sunduklarını açıkladı. Bilim diplomasisinin ülkeler arası ilişkileri güçlendirmede temel araçlardan biri olduğunu vurgulayan Koyuncu, iklim değişikliği, su kaynaklarının korunması, enerji güvenliği ve yapay zekâ gibi küresel sorunlarda uluslararası bilimsel iş birliklerinin belirleyici olacağını ifade etti.

Dünya Bilim Forumu (WSF), 19-20 Mart 2027 tarihlerinde TÜBA ev sahipliğinde İstanbul’da gerçekleştirilecek. Koyuncu, Türkiye ile İtalya arasındaki akademik ilişkilerin bu tür uluslararası platformlarda ortak katkılara dönüşmesini umduğunu dile getirdi.

Panel oturumları

Açılış konuşmalarının ardından Gaetano Sabatini (İtalyan Modern ve Çağdaş Tarih Enstitüsü), modern dönemde ticarete ilişkin Osmanlı kapitülasyonlarını ele aldı. Roma Tre Üniversitesi’nden Giampaolo Conte, 19. yüzyılın ikinci yarısında İtalya ile Osmanlı Devleti arasındaki ticari ve finansal ilişkileri anlattı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi’nden Ebru Boyar, Geç Osmanlı İstanbul’unda Guillaume de Bondini ve La Turchia / La Turquie gazetesi üzerine sunum yaptı. Perugia Yabancılar Üniversitesi’nden Alessandro Albanese Ginammi, Türkiye-İtalya ticaret ilişkilerini ve 1963 Ortaklık Anlaşması’nı değerlendirdi. Bruges’teki Birleşmiş Milletler Üniversitesi Bölgesel Entegrasyon Araştırmaları Merkezi’nden Lelio Lapadre ise Avrupa Birliği’nin dış ilişkileri bağlamında iki ülke arasındaki ticaret ilişkilerinin mevcut durumunu ve geleceğini paylaştı. Programın kapanış konuşmasını Gaetano Sabatini yaptı.